Bojkij (2011)
„Bojkij” w Petersburgu w 2016 | |
| Klasa |
korweta rakietowa |
|---|---|
| Typ |
Stierieguszczij |
| Projekt | |
| Historia | |
| Stocznia | |
| Położenie stępki |
27 maja 2005 |
| Wodowanie |
15 kwietnia 2011 |
| Wejście do służby |
16 maja 2013 |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność |
standardowa: 2150 t |
| Długość |
104,5 m |
| Szerokość |
13 m |
| Zanurzenie |
maks. 7,96 m |
| Napęd | |
| układ CODAD: 4 silniki wysokoprężne o mocy 24 000 KM, 2 śruby | |
| Prędkość |
26,5 węzłów |
| Zasięg |
4000 Mm przy 14 w. |
| Uzbrojenie | |
| • 8 wyrzutni pocisków pokr. Uran (2×IV, 8 pocisków) • 3×IV wyrzutni pionowych pocisków plot. Polimient-Riedut (12 pocisków 9M96 lub 48 pocisków 9M100) • 8 wyrzutni przenośnych pocisków plot. Igła (32 pociski 9M39) • 1 armata uniwersalna 100 mm A-190 • 2 działka plot./prak. 30 mm AK-630M • 2 wkm 14,5 mm (2×I) • 2×IV wyrzutnie torped lub pocisków przeciwpodwodnych Pakiet-NK kal. 330 mm | |
| Wyposażenie lotnicze | |
| 1 śmigłowiec Ka-27 | |
| Załoga |
99 |
Bojkij (ros. Бойкий) – rosyjska korweta rakietowa projektu 20380 (typu Stierieguszczij), pozostająca w służbie Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej od 2013 roku. Wchodzi w skład Floty Bałtyckiej. Nosi numer burtowy 532. Poważnie uszkodzona przez ukraińskie bezpilotowce uderzeniowe w Kronsztadzie 3 czerwca 2026 roku.
Wyporność okrętu wynosi ponad 2000 ton, długość 104,5 m. Napędzają go silniki wysokoprężne w układzie CODAD. Zasadnicze uzbrojenie stanowi armata uniwersalna kalibru 100 mm, osiem wyrzutni pocisków przeciwokrętowych Uran, 12-komorowy system pionowego startu pocisków przeciwlotniczych średniego zasięgu Polimient-Riedut i wyrzutnie torped przeciw okrętom podwodnym.
Budowa
[edytuj | edytuj kod]„Bojkij” jest trzecią zbudowaną jednostką z serii korwet rakietowych projektu 20380, będących pierwszymi większymi okrętami nowo zaprojektowanymi dla marynarki Rosji po rozpadzie ZSRR[1]. Ich projekt zatwierdzono i prototypowy okręt zamówiono w 2001 roku[2]. W lutym 2005 roku zamówiono budowę trzeciego okrętu – drugiego seryjnego, który otrzymał nazwę „Bojkij”[a], noszoną już wcześniej przez inne okręty wielkości niszczycieli[2]. Budowę okrętów prowadziła Stocznia Północna (Siewiernaja wierf) z Petersburga[2]. Dla okrętów seryjnych spotykane jest też oznaczenie projektu 20381[2]. Klasyfikowane były w Rosji jako korwety (ros. korwiet)[1].
Budowę prowadzono pod numerem stoczniowym 1003, a stępkę pod budowę położono 27 maja 2005 roku[3]. Budowa przeciągała się i dopiero w marcu 2010 roku dostarczono pierwsze silniki główne, wyprodukowane przez Fabrykę Kołomienską w Kołomnie[4]. Okręt wodowano 15 kwietnia 2011 roku[3]. Wyposażanie i próby trwały dalsze dwa lata[2]. 25 września 2012 roku okręt rozpoczął próby morskie, jeszcze bez działa A-190[4]. „Bojkij” wszedł do służby 16 maja 2013 roku[3].
Skrócony opis
[edytuj | edytuj kod]
Okręty projektu 20380 mają stalowy kadłub gładkopokładowy, ze zintegrowaną nadbudówką konstrukcji kompozytowej na śródokręciu i pokładem dla śmigłowca na rufie[5]. W ich architekturze uwzględniono elementy technologii stealth[1]. Wyporność standardowa okrętów wynosi 2150 ton, a pełna 2365 ton[6]. Długość całkowita wynosi 104,5 m, a szerokość 13 m[6]. Zanurzenie okrętów sięga 7,96 m[6]. Załoga okrętów liczy 99 osób, w tym 14 oficerów[6].
Napęd w układzie CODAD składa się z czterech silników wysokoprężnych 16CzN 26/26 o mocy łącznej 24 000 KM (17 648 kW), poruszających dwie śruby[7]. Prędkość maksymalna wynosi 26,5 węzła, a ekonomiczna 14 węzłów[6]. Zasięg pływania wynosi 4000 Mm przy prędkości 14 węzłów[6].
Uzbrojenie artyleryjskie stanowi automatyczne działo uniwersalne kalibru 100 mm A-190-01 o długości lufy 59 kalibrów, w wieży na dziobie, z zapasem amunicji 320 nabojów[8]. Tworzy ono system artyleryjski A-190-5P-10 Uniwiersał-Puma[8]. Do zwalczania okrętów służy przede wszystkim osiem wyrzutni pocisków przeciwokrętowych 3M24 Uran, w dwóch blokach po cztery wyrzutnie rurowe, skierowanych na przeciwległe burty, umieszczonych na nadbudówce i osłoniętych opuszczanymi nadburciami[8]. Pociski te mają zasięg 130 km i naprowadzane są aktywnie radiolokacyjnie[9].
Zasadniczym środkiem obrony przeciwlotniczej jest dwunastokomorowa pionowa wyrzutnia pocisków przeciwlotniczych średniego zasięgu 9K96.2-2 Polimient-Riedut, składająca się z trzech czterowyrzutniowych bloków[8]. Mogą one przenosić 12 pocisków 9M96 o zasięgu do 40 km lub 9M96D o zasięgu do 120 km[8]. W każdej wyrzutni można alternatywnie przenosić po cztery pociski bliskiego zasięgu 9M100 samonaprowadzające się na podczerwień, o zasięgu do 15 km (maksymalnie 48 rakiet)[8]. Uzupełniać je może osiem przenośnych zestawów rakietowych bardzo bliskiego zasięgu 9K38 Igła, o zasięgu do 5,5 km (32 pociski 9M39)[8]. Obronę przeciwlotniczą i przeciwrakietową uzupełniają dwa zestawy obrony bezpośredniej AK-630M-06 z sześciolufowymi armatami automatycznymi kalibru 30 mm, z zapasem po 6000 nabojów, umieszczone na dachu nadbudówki[8]. Uzbrojenie strzeleckie dla celów przeciwdywersyjnych stanowią dwa stanowiska karabinów maszynowych kalibru 14,5 mm na podstawach MTPU-1 Żało po bokach mostka oraz dwa ręczne granatniki DP-65 kalibru 55 mm przeciw płetwonurkom[9].
Broń podwodną stanowią dwie czterorurowe wyrzutnie kalibru 330 mm dla lekkich torped przeciwpodwodnych MTT lub rakietowych pocisków przeciwtorpedowych M-15[10]. Kompleks broni podwodnej nosi oznaczenie Pakiet-NK[10].
Okręt przenosi jeden śmigłowiec pokładowy do zwalczania okrętów podwodnych Ka-27PŁ/M, przenoszący torpedy przeciwpodwodne lub bomby głębinowe[6].
Okręty mają pasywny system zakłócający PK-10 Smietyj z czterema wyrzutniami KT-216 kalibru 120 mm dla pocisków zakłócających (optycznych, w podczerwieni, radiolokacyjnych lub zasłony dymnej)[10].
Wyposażenie radioelektroniczne[10]:
- trójwspółrzędna stacja radiolokacyjna wykrywania i wskazywania celów 5P-27M Furkie-2 (na maszcie głównym),
- aktywno-pasywny system radiolokacyjny 5P-20K-A Monumient-A do wykrywania celów morskich i kierowania ogniem pocisków przeciwokrętowych (w konstrukcji masztu głównego),
- radar artyleryjski 5P-10-02 Puma (na dachu mostka),
- dwa radary nawigacyjne MR-231,
- radar nawigacyjny MR-231-3,
- kompleks rozpoznania radioelektronicznego i walki elektronicznej TK-25-02 Sozwiezdije,
- dwie głowice optoelektroniczne MTK-201M2.2 (na maszcie)
- dwie głowice optoelektronicznych obserwacyjno-celownicze UW-450-01 Sandał-W (na dachu mostka),
- pasywna stacja hydrolokacyjna Zarja-2 (w gruszce dziobowej),
- stacja hydrolokacyjna Pakiet-A systemu walki podwodnej (w gruszce dziobowej),
- pasywno-aktywna stacja hydrolokacyjna Minotawr-M z anteną holowaną (na rufie),
- antydywersyjna stacja hydrolokacyjna MG-757 Anapa-M z opuszczaną anteną aktywną (podczas postoju),
- Bojowy System Informacyjno-Dowódczy Sigma-20380,
- systemy łączności i wspomagania nawigacji[10].
Służba
[edytuj | edytuj kod]Pierwsze lata służby (2013–2021)
[edytuj | edytuj kod]
„Bojkij” wszedł do służby we Flocie Bałtyckiej 16 maja 2013 roku, z bazą w Bałtyjsku[4]. Otrzymał stały numer burtowy: 532[1]. Wszedł w skład 128 brygady okrętów nawodnych[3]. W dniach 3–7 lipca 2013 roku wziął udział w VI międzynarodowym salonie wojennomorskim[4]. Uczestniczył w kolejnych latach w ćwiczeniach na Bałtyku, jak i rejsach na Morze Północne i Atlantyk, głównie krótkich[4].
W lipcu 2016 roku „Bojkij” z bliźniaczym „Stojkim” odbył 15-dniowy rejs na Morze Północne, a następnie w październiku 2016 roku z bliźniaczym „Soobrazitielnym” rejs na północny Atlantyk[11]. 31 lipca 2016 roku „Bojkij” przewodził paradzie okrętów z okazji Dnia Marynarki Wojennej na Newie w Petersburgu[12]. Między 7 kwietnia a 1 maja 2017 roku odbył rejs do kanału La Manche i zatoki Saint-Malo z „Soobrazitielnym”[11]. W tym samym czasie „Bojkij” zdobył tytuł najlepszego okrętu Floty Bałtyckiej pod względem utrzymania i kultury morskiej[13]. Między 4 a 15 czerwca 2017 roku „Bojkij” i bliźniaczy „Stierieguszczij” odbyły rejs na Morze Północne[11].
14 października 2017 roku „Bojkij” i „Soobrazitielnyj” ze zbiornikowcem „Kola” wyszły z Bałtyjska na Atlantyk, przez kanał La Manche, po czym 29 października wpłynęły przez Cieśninę Gibraltarską na Morze Śródziemne[4][14]. Obie korwety na początku listopada i w grudniu zawinęły do Limassol na Cyprze, a w międzyczasie „Bojkij” uzupełnił zapasy w Tartusie w Syrii, działając w ramach rosyjskiej stałej grupy okrętów na Morzu Śródziemnym[14][15]. Okręty powróciły do Bałtyjska w połowie stycznia 2018 roku, przepływając ok. 35 tys. mil[16]. Ponowne krótkie rejsy na Atlantyk okręt odbył między 18 czerwca a 8 lipca 2018 roku ze „Stojkim”, po czym w październiku tego roku z okrętem desantowym „Minsk”[11]. W lipcu 2018 roku brał także udział w głównej paradzie morskiej z okazji Dnia Marynarki Wojennej w Petersburgu[4].
W kwietniu 2019 roku „Bojkij” odbył rejs do Cieśnin Duńskich i z powrotem wraz z okrętem desantowym „Minsk”, między innymi śledząc okręty NATO[17]. Od 9 czerwca 2019 roku „Bojkij” i „Stojkij” śledziły okręty NATO odbywające manewry BALTOPS na Bałtyku[18]. Następnie od 25 czerwca do 8 lipca okręty te odbyły kolejny dwutygodniowy rejs z Bałtyjska na Atlantyk[19]. W listopadzie 2019 roku za wyniki w wyszkoleniu „Bojkij” otrzymał honorowe miano okrętu „uderzeniowego” (ros. udarnyj)[20]. W marcu 2020 roku okręt ponownie odbył dalszy rejs na Morze Północne z okrętami desantowymi „Minsk” i „Kaliningrad”[21]. Jesienią 2020 roku wraz ze „Stierieguszczim” odbył wyjątkowy 77-dniowy daleki rejs na Atlantyk, o długości prawie 9500 mil morskich, zakończony 9 grudnia[22]. W marcu 2021 roku okręt wyszedł ponownie na Atlantyk z okrętami desantowymi „Minsk”, „Kaliningrad” i „Korolow”, przechodząc 20 marca przez kanał La Manche[23]. W 2022 roku był remontowany[4].
Wojna z Ukrainą (od 2022)
[edytuj | edytuj kod]Po inwazji Rosji na Ukrainę, „Bojkij” był wykorzystywany do eskortowania rosyjskich jednostek handlowych i pomocniczych w rejonie Morza Północnego. Między innymi na początku marca 2025 roku eskortował przez kanał La Manche statek „Baltic Leader” wiozący sprzęt z bazy Tartus do Rosji[24]. W czerwcu 2025 roku „Bojkij” popłynął z misją dyplomatyczną do Konakry w Gwinei, a w drodze powrotnej eskortował 20 czerwca przez kanał La Manche płynące do Rosji objęte sankcjami zbiornikowce „floty cieni”: „Naxos” i „Sierra”[25]. W styczniu 2026 roku eskortował statek „Gienierał Skobielew” na Atlantyk[26].
Rano 3 czerwca 2026 roku, o 6:35 czasu lokalnego „Bojkij”, stojący w doku stoczni AO Kronsztadzkij Morskoj Zawod w Kronsztadzie, został poważnie uszkodzony dwoma ukraińskimi dronami uderzeniowymi 1 Samodzielnego Centrum Sił Systemów Bezzałogowych[27][28]. Pierwszy z nich uderzył w nadbudówkę na śródokręciu u podstawy masztu zintegrowanego, co wywołało rozległy pożar nadbudówki[27]. Maszt ze znajdującym się na nim wyposażeniem elektronicznym uległ zawaleniu[28]. Prawdopodobnie zniszczone zostały przynajmniej pomieszczenia centrum dowodzenia i pomostu bojowego w nadbudówce i ich wyposażenie; być może pożar objął też inne pomieszczenia niżej we wnętrzu[28]. Walka z ogniem była utrudniona przez niski stopień gotowości okrętu znajdującego się w doku[28]. Na podstawie zdjęć oceniano, że ewentualne przywrócenie okrętu do służby będzie wymagać długiego i skomplikowanego remontu i zamiany systemów elektronicznych, utrudnionej w warunkach sankcji międzynarodowych nałożonych na Rosję[28]. W efekcie możliwe jest, że okręt zostanie uznany za niezdatny do remontu[28].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Pol. bitny, dziarski, sprytny, żwawy, roztropny, ruchliwy.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 A. Car′kow: Rossijskij Wojenno-Morskoj Fłot 2018 g. 2018, s. 17, seria: Morskaja Kollekcyja. nr 1(220)/2018. (ros.).
- 1 2 3 4 5 Kwasek 2020 ↓, s. 20–21.
- 1 2 3 4 Kwasek 2020 ↓, s. 27.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Бойкий. Mil.press Flot. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
- ↑ Kwasek 2020 ↓, s. 21–22.
- 1 2 3 4 5 6 7 Kwasek 2020 ↓, s. 28.
- ↑ Kwasek 2020 ↓, s. 22.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Kwasek 2020 ↓, s. 25.
- 1 2 Kwasek 2020 ↓, s. 26.
- 1 2 3 4 5 Kwasek 2020 ↓, s. 23–25.
- 1 2 3 4 Andriej Maksimow: Секретная миссия балтийских корветов [Siekrietnaja missija bałtijskich korwietow]. versia.ru, 16 marca 2020. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
- ↑ В День ВМФ в параде в Санкт-Петербурге будет задействовано 16 кораблей и судов [W dień WMF w paradie w Sankt-Pietierburgie budiet zadiejstwowano 16 korablej i sudow]. korabel.ru, 28 lipca 2016. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
- ↑ Конкурсная комиссия признала лучшим кораблем корвет „Бойкий” на Балтийском флоте [Konkursnaja komissija priznała łuczszym korablem korwiet „Bojkij” na Bałtijskom fłotie]. korabel.ru, 26 kwietnia 2017. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
- 1 2 Корветы Балтийского флота завершили деловой заход в кипрский порт Лимасол [Korwiety Bałtijskogo fłota zawierszyli diełowyj zachod w kiprijskij port Limasol]. korabel.ru, 11 grudnia 2017. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
- ↑ Корвет „Бойкий” Балтийского флота выполняет задачи по предназначению в Средиземноморье [Korwiet „Bojkij” Bałtijskogo fłota wypołniajet zadaczi po priednaznaczeniju w Sriediziemnomorie]. korabel.ru, 23 listopada 2017. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
- ↑ Корветы Балтийского флота вернулись после дальнего похода [Korwiety Bałtijskogo fłota wiernulis posle dalniego pochoda]. korabel.ru, 15 stycznia 2018. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
- ↑ Моряки-балтийцы, которые следили за кораблями НАТО, вернулись на базу [Moriaki-bałtijcy, kotoryje sledili za korablami NATO, wiernulis na bazu]. korabel.ru, 6 maja 2019. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
- ↑ Корабли ВМФ России вышли на тактические учения на Балтике, где проходят Baltops-2019 [Korabli WMF Rossii wyszli na takticzeskije uczenija na Bałtikie, gdie prochodiat Baltops-2019]. korabel.ru, 10 czerwca 2019. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
- ↑ Russia’s Baltic Fleet missile corvettes return home after Atlantic voyage. TASS, 8 lipca 2019. [dostęp 2026-06-04]. (ang.).
- ↑ „Ударными” стали несколько кораблей Балтийского флота [„Udarnymi” stali nieskolko koreblej Bałtijskogo fłota]. korabel.ru, 6 listopada 2019. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
- ↑ Маневры в Северном море провела корабельная группа Балтийского флота [Maniowry w Siewiernom morie prowieła korebielnaja gruppa Bałtijskogo fłota. korabel.ru, 21 marca 2020. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
- ↑ Russian Baltic Fleet corvettes return home after Atlantic deployment. TASS, 9 grudnia 2020. [dostęp 2026-06-04]. (ang.).
- ↑ Russian Baltic Fleet naval group fulfilling deployment tasks in Atlantic, says source. TASS, 22 marca 2021. [dostęp 2026-06-04]. (ang.).
- ↑ Adam Hale: Russian warship tracked near British waters. BBC News, 5 marca 2025. [zarchiwizowane z tego adresu]. (ang.).
- ↑ Ned Davies, Joshua Cheetham, Matt Murphy: Russian naval ship 'disguised' itself while passing through English Channel. BBC Verify, 24 czerwca 2025. (ang.).
- ↑ ВМС Испании отслеживали перемещения российских кораблей и судов [WMS Ispanii otsleżywali pieriemieszczenija rossijskich koreblej i sudow]. korabel.ru, 21 stycznia 2026. [dostęp 2026-06-04]. (ros.).
- 1 2 Tomasz Grotnik: Ukraiński atak na Sankt Petersburg – korweta Bojkij w ogniu . zbiam.pl, 3 czerwca 2026.
- 1 2 3 4 5 6 No safe harbour: Ukrainian drones strike Russian warship in the Baltic for the first time. navylookout.com, 5 czerwca 2026. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Tomasz Kwasek. Współczesne rosyjskie korwety. „Morza, Statki i Okręty”. Nr 5-6/2020. XXV (198), maj – czerwiec 2020. Magnum-X. ISSN 1426-529X.