Nadia Comăneci
Nadia Elena Comăneci, wym. [ˈnadi.a koməˈnet͡ʃʲ] (ur. 12 listopada 1961 w Onești) – rumuńska gimnastyczka, zdobywczyni pięciu złotych medali olimpijskich, dwukrotna mistrzyni świata, dziewięciokrotna mistrzyni Europy. Jest pierwszą w historii igrzysk olimpijskich, której występ sędziowie ocenili jako bezbłędny.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Została mistrzynią Europy w wieloboju już w wieku 13 lat, w 1975, w Skien. Jako pierwsza w dziejach gimnastyki, dostała maksymalne noty – 10 pkt. (siedem razy). Na igrzyskach olimpijskich w Montrealu (1976) wygrała wielobój indywidualny z notą łączną 79,275 pkt. (na 80 możliwych), ćwiczenia na poręczach z maksymalną notą 20 pkt., a ćwiczenia na równoważni ukończyła mając notę bliską ideału – 19,950 pkt.
Na kolejnych igrzyskach, w Moskwie w 1980, zajęła drugie miejsce za Jeleną Dawydową z ZSRR. Nie obroniła tytułu z Montrealu, ale wygrała ćwiczenia wolne (ex aequo z Nelli Kim) i na równoważni. Do 3 złotych medali z Montrealu dodała dwa dalsze. Ogółem ma w dorobku 5 złotych, 3 srebrne i 1 brązowy medal olimpijski.
Mistrzynią Europy w wieloboju indywidualnym była trzykrotnie (w 1975, 1977, 1979). Na MŚ 1979 w Fort Worth (w Teksasie) wygrała wielobój drużynowy.
W 1984 zakończyła karierę, odznaczona Orderem Olimpijskim przez ówczesnego szefa MKOl – Juana Antonio Samarancha (w 2004 otrzymała jako jedyna Order po raz drugi). W ankiecie agencji Associated Press w 1976 i 1977 przyznano jej miano najlepszej sportsmenki świata.
W listopadzie 1989, krótko przed rewolucją rumuńską, Comăneci opuściła Rumunię i poprzez Węgry dotarła do Austrii, gdzie w ambasadzie Stanów Zjednoczonych poprosiła o azyl. W Stanach Zjednoczonych popularyzowała gimnastykę.
W kwietniu 1996 wyszła za mąż za Amerykanina Barta Connera, mistrza olimpijskiego w ćwiczeniach na poręczach z 1984. Z mężem prowadzi Akademię Gimnastyczną. Udziela się w akcjach charytatywnych. Obecnie jest wiceprzewodniczącą Rady Dyrektorów Międzynarodowych Olimpiad Specjalnych. Ufundowała klinikę dla ubogich dzieci w Bukareszcie. Rząd Rumunii nadał jej tytuł Honorowego Konsula w USA. Zasiada we władzach FIG.
Oboje z mężem są komentatorami najważniejszych imprez gimnastycznych. Mają syna Dylana Paula ur. 3 czerwca 2006, w Oklahoma City.
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Wielki Orderu Gwiazdy Rumunii – 2026[1]
- Wielki Oficer Orderu Gwiazdy Rumunii – 2021[1]
- Komandor Orderu Gwiazdy Rumunii – 2000[1]
- Order Zasługi Sportowej I Klasy – 2004[1]
- Srebrny Order Olimpijski – MKOl., 2004[2][3]
- Brązowy Order Olimpijski – MKOl., 1984[3]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 Persoane Decorate. canord.presidency.ro. [dostęp 2026-06-13]. (rum.).
- ↑ A new trophy for Nadia Comaneci. olympics.com, 29 marca 2004. [dostęp 2026-06-13]. (ang.).
- 1 2 Still A Perfect 10. olympic.org, 2005. [dostęp 2026-06-13]. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Oficjalna strona Nadia Comăneci i Bart Conner (ang.)
- Nadia Comăneci na stronie Międzynarodowej Federacji Gimnastycznej (ang. • fr.)
- Profil na stronie sports-reference.com (ang.)
- ISNI: 0000000081174651
- VIAF: 38161161
- LCCN: n50031920
- GND: 119080990
- NDL: 00436414
- BnF: 177242666
- SUDOC: 088551024
- SBN: RMBV181306
- NKC: js20061027004
- BNE: XX1230050
- NTA: 212849433
- CiNii: DA05354179
- PLWABN: 9810621398905606
- NUKAT: n2007006460
- J9U: 987007362682905171
- ΕΒΕ: 183295
- KRNLK: KAC199633315
- WorldCat: E39PBJpymtqGgP3bGxQJvMWbh3
- Gimnastycy i gimnastyczki na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1976
- Gimnastycy i gimnastyczki na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1980
- Rumuńskie gimnastyczki sportowe
- Rumuńscy medaliści olimpijscy
- Rumuńscy olimpijczycy (Montreal 1976)
- Rumuńscy olimpijczycy (Moskwa 1980)
- Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 1976
- Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 1980
- Medaliści Letniej Uniwersjady 1981
- Urodzeni w 1961
- Odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii
- Odznaczeni Orderem Olimpijskim